Uncategorized

Kalayaan at Kababaihan

  

Reposting my reflection in the summer of 2012 during the. Philippine Women Interfaith Peace Conference | Zamboanga City
Dahil alam kong ganito pa rin ang kanilang binabaka…
Matapos ang aking kaarawan lumipad ako sa Zamboanga

Doon nakipagusap sa mga Kristiano, Moro, Lumad na maka-masa

Mga kababaihan na walang kasing tapang

Mga kababaihan na anti-imperyalista

Kami ay nagmartsa upang palayasin ang tropang kano

Kami ay nag kumpirensya laban sa fundamentalismo
Maigsi lang ang bakasyon at lilipas na naman ang tag -init

Ngunit kahit maigsi, may natutunan na dapat ibahagi

Ginagamit ang pagkakaiba sa pananampalataya

Pinaghahati-hati ang mga dapat sana ay magkasama

Nagkasundo kami na di layon ni Allah o ng Dios ang pakikipagdigma

Ang tawag ng Manlilikha ay ipagtanggol ang kapwa at ang lupa
Ang layo ng pinanggalingan,

Ang lalim ng pait na kanilang naranasan

May nag-evacuate kahit walang matakbuhan

May nananatili at di uurong sa laban

Maraming nagbahagi ng kanilang mga kuwento

May kaunti ako naitala, basahin na lang ninyo:
——-

“Hindi pumirma ang asawa ko sa kasulatan

Na mining ay kanyang pinahihintulutan

Kaya isang gabi, kami ay binisita

Ng militar na may sandatang dala-dala

Narinig ang ‘sang putok, na kumitil ng isa pang buhay

Patay na ang asawa ko at halos walang nakiramay

Isang gabi lang siyang binurol, agad-agad kaming lumisan.

Kasama ang mga anak ko, baon ang takot sa aming kinahinatnan

Nais naming bumalik, kahit mapait ang huling mga ala-ala

Sa lupa namin nakatanim ang pag-asa at biyaya.”
“Kailan lilisanin ng militar ang paraiso namin?

Ayaw na namin mag-bakwit, pag-uwi sa amin ang pangarap namin.

Tama na ang pambobomba, ng mga bahay at lupang sinasaka

Tama na ang paghikayat na maging sundalo ang mga kamaganakan pa.

Hayaan niyo na kaming umuwi sa lugar ng aming kapanganakan,

Hayaan kaming makita ang mga kamag-anak at kababayan.”
“Kung nais namin panatiliin ang kalikasan at ayaw namin ang pagmimina

Matuturing na ba kaming kalaban ng gobyerno at walang pakikisama?

Kung ang mga bata ay kinukuwintasan na ng mga bala

Ito ba ay dapat ikatuwa o ikatakot ng kanilang mga ina?

Kung ang guro at magulang ay pinagbabantaan sa harap ng mga bata?

Dapat bang tumahimik o iparinig ang takot na nadarama?

Kailangan namin ng pagdamay, kailangan ng tiga-pagtanggol.

Kailangan naming muling maranasan maayos na buhay at kapayapaan.”
“Kung saan may minahan at banyagang kumpanya

May sundalo na Pinoy at ng US na imperialista

‘Peace Development Outreach Program’ daw ang pakay nila

Naghasik ng karahasan, nagpaulan ng bomba.”
“Naghahanap ng santuario ang mga walang mauwian

Pinagdadamutan ng tulong, hindi pinakikinggan

Sino ang makikinig? Sino ang magsisimpatya?

Nasaan ang mga obispo at taong iglesia?

Sa gitna ng kagutuman at kawalan?

Nasaan ang media, tigapahayag daw ng tutoong balita?
“Walang santuario, walang kanlungan,

Kaya napilitang mamuhay sa ibaba ng dam.

Nahihiga sa mga bato-bato, tanging trapal ang silungan.

Nagkakasakit, nauubos ang mga kababayan.

Gusto nang umuwi ngunit takot sa karahasan.

Hindi rin pinapansin ng lokal na pamahalaan.”
———-

Pag-uwi ko saming tahanan, payapa ang aking nadatnan.

Pag punta ko sa mall, makikita ang kasaganaan

Pagpunta ko sa simbahan, pagmamahal sa kapwa ang pinaguusapan

Pero parang walang nakakaalam ng pagdurusa at karahasan.
Maigsi lang ang bakasyon at lilipas na naman ang tag -init

Ngunit kahit maigsi, may narinig kami na dapat ibahagi

Natapos na ang kumpirensya, pati na ang martsa

Ngunit ang kanilang pagdurusa ay nagpapatuloy pa…
*Written after participating in the Peace for Life Interfaith Peace Conference on Muslim and Christian Women for Peace Against Fundamentalisms, held on April 19-21, 2012, in Zamboanga City, and the National Conference on Internally Displaced Persons or Internal Refugees, held on April 22 to 23 at Quezon City.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s